Wat is burgerlijke staat precies, en waarom wordt er soms naar gevraagd door instanties, banken of formulieren? Deze handleiding legt de betekenis uit, laat zien welke officiële categorieën er zijn en geeft praktische richtlijnen voor je cv. De burgerlijke staat is vooral relevant bij juridische zaken, werk, hypotheek, pensioen, overlijden, scheiding en persoonlijke gegevens.
Wat Is De Burgerlijke Staat?
De term burgerlijke staat verwijst naar iemands officiële en wettelijke status binnen het personen- en familierecht. Kort gezegd geeft je burgerlijke staat aan of je ongehuwd, gehuwd, gescheiden, of verweduwd bent, of dat je een geregistreerd partnerschap hebt.
De burgerlijke staat is de formele positie van een persoon voor de wet, die betrekking heeft op huwelijk, geregistreerd partnerschap, meerderjarigheid, minderjarigheid en curatele. Het gaat dus niet alleen om je relatie, maar ook om de juridische toepassing daarvan.
De burgerlijke staat van een persoon bepaalt welke rechten en plichten er gelden, zoals bij het aanvragen van een hypotheek. Je burgerlijke staat, zoals ongehuwd, gehuwd of geregistreerd partnerschap, beïnvloedt de regels, rechten en plichten die van toepassing zijn bij het aanvragen van een hypotheek. Banken gebruiken de informatie over je burgerlijke staat om te bepalen wie verantwoordelijk is voor de hypotheek en om te berekenen hoeveel je samen kunt lenen.
In statistiek wordt hiervoor vaak verwezen naar het centraal bureau: het Centraal Bureau voor de Statistiek gebruikt burgerlijke staat om bevolkingsgegevens te ordenen.
Officiële Categorieën Van Burgerlijke Staat
Er bestaan meerdere officiële categorieën voor de officiële burgerlijke staat. Sinds 1 januari 1998 onderscheidt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zeven officiële categorieën van burgerlijke staat: ongehuwd, gehuwd, gescheiden, verweduwd, geregistreerd partnerschap, gescheiden na partnerschap en gescheiden na wettig huwelijk.
De juridische statussen binnen de burgerlijke staat zijn onder andere: ongehuwd, gehuwd, geregistreerd als partner, gescheiden na wettig huwelijk, gescheiden na geregistreerd partnerschap, verweduwd na wettig huwelijk, en verweduwd na partnerschap.
Status | Betekenis in de praktijk |
|---|---|
ongehuwd | Je bent niet getrouwd en hebt geen geregistreerd partnerschap |
gehuwd | Je bent via een wettig huwelijk getrouwd |
geregistreerd partnerschap | Je partnerschap is officieel geregistreerd |
gescheiden | Je huwelijk of partnerschap is beëindigd |
verweduwd | Je partner is overleden |
wettig huwelijk gescheiden | Formulering voor gescheiden na wettig huwelijk |
partnerschap gescheiden | Formulering voor gescheiden na partnerschap |
wettig huwelijk verweduwd | Formulering voor verweduwd na wettig huwelijk |
Voor de wet ben je ‘ongehuwd’ als je samenwoont zonder samenlevingscontract of geregistreerd partnerschap, wat betekent dat je partner niet automatisch erfgenaam is. Samenwonend zijn voelt misschien stabiel, maar zonder contract of huwelijk zijn bepaalde rechten niet automatisch geregeld.
Uitzonderingen zijn vooral zichtbaar bij overlijden en echtscheiding. Bij overlijden kan een akte nodig zijn om een status te controleren. Bij scheiding kan een rechter betrokken zijn, afhankelijk van de situatie en of er kinderen, schulden of huwelijkse voorwaarden zijn.
Geregistreerd Partnerschap
Een geregistreerd partnerschap is een wettelijk erkende relatie die sinds 1998 in Nederland bestaat. Het lijkt sterk op een huwelijk, maar het is niet altijd in elk land op dezelfde wijze behandeld, vooral niet in het buitenland.
Bij een geregistreerd partnerschap heb je vergelijkbare rechten en plichten als bij een huwelijk, wat ook invloed heeft op de hypotheekaanvraag. Denk aan pensioen, erfrecht, gezamenlijke schulden, belasting en de vraag wie verantwoordelijk is voor verplichtingen.
Bij scheiding moet het partnerschap officieel worden beëindigd. In de praktijk kom je dan termen tegen als “gescheiden na partnerschap” of “partnerschap gescheiden”. Bij overlijden kan de overblijvende partner rechten hebben op partnerpensioen of nalatenschap, mits dit goed is vastgelegd.
Officiële Burgerlijke Staat En De Burgerlijke Stand
De officiële burgerlijke staat is je juridische status. De burgerlijke stand is iets anders: dat is de overheidsinstantie en het register waarin belangrijke gebeurtenissen worden vastgelegd.
De burgerlijke stand is een overheidsinstantie die belangrijke levensgebeurtenissen zoals geboorte, huwelijk, echtscheiding en overlijden registreert, en speelt een cruciale rol in het juridische en sociale systeem. Een ambtenaar van de burgerlijke stand is verantwoordelijk voor het voltrekken van een huwelijk, het registreren van een partnerschap en het opmaken van documenten.
Een officiële akte vraag je meestal aan bij de gemeente waar de gebeurtenis plaatsvond. Instanties kunnen zo’n document gebruiken om persoonsgegevens, status of familiebanden te controleren.
Akten En Registers
Belangrijke akten zijn onder meer:
geboorteakte
huwelijksakte
partnerschapsakte
echtscheidingsakte
overlijdensakte
akte van erkenning of adoptie
Uittreksels dienen als bewijs voor banken, pensioenfondsen, verzekeraars, werkgevers of buitenlandse instanties. Voor oudere documenten kun je gemeentearchieven, regionale archieven of landelijke bronnen raadplegen. Soms wordt een dossier aangevuld met extra bewijs, bijvoorbeeld bij een persoon waarbij gegevens uit het buitenland komen.
Burgerlijke Staat Op Je CV: Vermelden Of Zetten
Je burgerlijke staat cv vermelden of op je cv zetten is niet verplicht. Het vermelden van je burgerlijke staat op je cv is niet verplicht en in veel gevallen zelfs overbodig.
In de meeste gevallen voegt het niets toe aan je cv om je burgerlijke staat te vermelden, tenzij het specifiek relevant is voor de functie waarop je solliciteert. Een werkgever moet sollicitanten beoordelen op ervaring, vaardigheden en geschiktheid voor het dienstverband, niet op hun privéleven.
Let op: discriminatie op basis van burgerlijke staat is verboden volgens de Nederlandse Grondwet, en het vermelden van deze informatie kan onbewuste vooroordelen bij werkgevers in de hand werken. Als je je burgerlijke staat op je cv vermeldt, kan dit werkgevers onterecht beïnvloeden bij hun keuze, vooral als het gaat om vrouwen en hun vermeende kinderwens.
Standaard weglaten is daarom meestal verstandiger.
Wanneer Wel Vermelden Op CV
Er zijn enkele situaties waarin vermelding wel waarde kan toevoegen:
een internationale sollicitatie waarbij het lokaal gebruikelijk is;
een functie waarbij gezinscontext aantoonbaar relevant is;
werk in pedagogiek, jeugdzorg of maatschappelijk werk waarbij ouderschapservaring functioneel kan zijn;
wanneer er expliciet om belangrijke informatie wordt gevraagd en dit juridisch toegestaan is.
Een beter alternatief is vaak om concrete ervaring te noemen. Schrijf bijvoorbeeld niet “getrouwd met kinderen”, maar benoem organisatievermogen, verantwoordelijkheidsgevoel of ervaring met zorg en planning.
Discriminatie En Wettelijke Bescherming
Discriminatie op basis van burgerlijke staat is verboden volgens de Nederlandse Grondwet, wat betekent dat werkgevers sollicitanten niet op deze basis mogen behandelen. Ook de Algemene wet gelijke behandeling beschermt tegen ongelijke behandeling op verschillende gronden.
Een werkgever mag tijdens de sollicitatieprocedure geen vragen stellen over de burgerlijke staat van een sollicitant, omdat dit als een verboden sollicitatievraag wordt beschouwd. Vragen als “Ben je van plan kinderen te krijgen?” of “Ben je gehuwd?” horen dus niet thuis in een sollicitatiegesprek.
Krijg je toch zo’n vraag? Dan kun je rustig antwoorden: “Ik zie niet goed hoe dit relevant is voor de functie. Kunt u toelichten waarom u dit vraagt?” Bij discriminatie kun je bewijs bewaren, advies vragen bij een antidiscriminatievoorziening of een klacht indienen bij het College voor de Rechten van de Mens.
Praktische Stappen Om Burgerlijke Staat Op CV Te Zetten
Wil je het toch vermelden? Gebruik dan deze korte aanpak:
Controleer of het echt nodig is voor de functie.
Vermeldt alleen een neutrale status, zoals “ongehuwd”, “gehuwd” of “geregistreerd partnerschap”.
Geef geen uitleg over scheiding, overlijden of privéomstandigheden.
Gebruik je motivatiebrief alleen voor persoonlijke details als die direct relevant zijn.
Laat de informatie weg als het niets toevoegt.
Een voorbeeld:
Burgerlijke staat: gehuwdMeer is meestal niet nodig. Voorkom details die tot ongelijke behandeling kunnen leiden of die je privacy onnodig beperken.
Samenvatting En Aanbevelingen
Burgerlijke staat is je formele positie voor de wet. De staat bepaalt bepaalde rechten, plichten en juridische gevolgen rond huwelijk, partnerschap, hypotheek, overlijden, documenten en scheiding. De burgerlijke stand legt deze gegevens officieel vast via registers en akten.
Voor je cv geldt een duidelijke vuistregel: niet vermelden, tenzij het aantoonbaar relevant is. Sollicitanten worden sterker beoordeeld op ervaring, competenties en resultaten dan op privégegevens. Wil je zekerheid over jouw situatie, raadpleeg dan je gemeente, een juridisch adviseur of officiële bronnen voordat je documenten aanvraagt of persoonlijke gegevens deelt.
