Wat is bovenwettelijk verlof? Kort gezegd: bovenwettelijk verlof bestaat uit extra vakantiedagen bovenop het wettelijke minimum aantal vakantiedagen. Voor werkgevers voorkomt een helder beleid discussies; voor iedere werknemer maakt het duidelijk hoeveel vakantiedagen beschikbaar zijn, wanneer vakantiedagen vervallen en wanneer uitbetalen mogelijk is.
Wat Zijn Bovenwettelijke Vakantiedagen
Bovenwettelijke vakantiedagen zijn vrije dagen bovenop wettelijke vakantiedagen. Wettelijk verlof is wettelijk geregeld: een werknemer heeft werknemer wettelijk recht op vier keer het aantal uren dat hij of zij per week werkt. Bij een volledige werkweek van 40 uur betekent dit 160 wettelijke vakantie uren, oftewel 20 wettelijke verlofdagen per kalenderjaar. Dit is het wettelijke minimum en het minimum aantal vakantiedagen dat verplicht is.
Krijgt een werknemer 25 dagen bij een 40-urige werkweek, dan zijn 20 dagen wettelijke en 5 dagen bovenwettelijke dagen. Het gemiddeld aantal vakantiedagen in Nederland is 25,6 dagen per jaar, waarvan een deel bovenwettelijk kan zijn. Hoeveel extra vakantiedagen iemand krijgt, hangt af van wat in de cao, arbeidsovereenkomst of het personeelsreglement staat. Leg daarom vast welk aantal bovenwettelijke vakantiedagen geldt, welke afspraken gelden en of andere regels van toepassing zijn.
Hoeveel Vakantiedagen Moet Of Kun Je Geven
De basis is eenvoudig: wettelijke vakantiedagen zijn verplicht en bedragen vier keer het aantal uren dat een werknemer per week werkt, wat bij een 40-urige werkweek neerkomt op 20 vakantiedagen per jaar. Alles daarboven is niet standaard wettelijk verplicht.
Raadpleeg altijd eerst de cao. Verplichte aanvullingen kunnen in de cao staan, bijvoorbeeld extra vakantie uren voor leeftijd, dienstjaren of sectorafspraken. Gebruik daarnaast branchebenchmarks: in veel organisaties ligt het aantal vakantiedagen rond 24 tot 30 dagen. Zet in offertes, het contract staat of personeelsreglement duidelijk hoeveel vakantiedagen en hoeveel bovenwettelijke vakantiedagen worden toegekend. Zo wordt meteen onderscheid gemaakt tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen.
Vijf Jaar: Geldigheid En Vakantiedagen Vervallen
Wettelijke vakantiedagen vervallen zes maanden na het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd, tenzij de werknemer redelijkerwijs niet in staat was om deze op te nemen. Die kortere vervaltermijn betekent: wettelijke dagen uit 2026 vervallen meestal per 1 juli 2027. Dit wordt ook bevestigd door de Rijksoverheid.
Bovenwettelijke vakantiedagen zijn maximaal vijf jaar geldig en vervallen daarna. Preciezer gezegd: bovenwettelijke vakantiedagen hebben een verjaringstermijn van vijf jaar na afloop van het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd. Het is gebruikelijk dat werknemers eerst hun wettelijke vakantiedagen van het oudste jaar moeten opmaken voordat ze bovenwettelijke dagen inzetten. Richt je HR-systeem daarom zo in dat vakantie uren per soort, jaar en vervaldatum zichtbaar zijn.
Vervallen Bovenwettelijke Vakantiedagen
De zin bovenwettelijke vakantiedagen vervallen wordt vaak gebruikt, maar juridisch gaat het meestal om verjaring. Toch geldt praktisch: bovenwettelijke vakantiedagen zijn maximaal vijf jaar geldig en vervallen daarna. Wie zegt “bovenwettelijk verlof vervalt”, bedoelt dus doorgaans dat het recht na vijf jaar niet meer opeisbaar is.
Werkgevers zijn verplicht om werknemers tijd informeren over het verval van hun bovenwettelijke vakantiedagen, anders blijven deze dagen geldig. Maak daarom een sjabloon voor vervalberichten en stuur automatisch herinneringen, bijvoorbeeld een half jaar vooraf. Als vakantiedagen staan geregistreerd per opbouwjaar, voorkom je vervallen bovenwettelijke vakantiedagen door administratieve fouten. Goede registratie is hier geen luxe, maar risicobeperking.
Bovenwettelijke Vakantiedagen Uitbetalen
Bovenwettelijke vakantiedagen uitbetalen mag, maar alleen als daar duidelijke afspraken over zijn gemaakt. Bovenwettelijke vakantiedagen kunnen worden uitbetaald, maar dit is niet verplicht en moet in goed overleg gebeuren. Bovenwettelijke vakantiedagen kunnen op elk gewenst moment worden uitbetaald, mits daar duidelijke afspraken over zijn gemaakt.
Het verschil met wettelijke vakantiedagen is belangrijk: wettelijke vakantiedagen mogen niet tijdens het dienstverband worden uitbetaald, behalve bij het einde van het dienstverband. Wettelijk verlof kan dus niet worden afgekocht tijdens de looptijd van de arbeidsovereenkomst. Bovenwettelijk verlof kan in overleg met de werkgever vaak worden uitbetaald. Vraag bij voorkeur schriftelijke instemming van de werknemer en bereken uitbetalen op basis van het actuele loon.
Vakantiedagen Uitbetalen Bij Einde Dienstverband
Bij uitdiensttreding moeten zowel de wettelijke als de bovenwettelijke vakantiedagen worden uitbetaald aan de werknemer. Bij het uitbetalen van vakantiedagen mogen wettelijke vakantiedagen alleen aan het einde van het dienstverband worden uitbetaald, terwijl bovenwettelijke vakantiedagen op elk moment kunnen worden uitbetaald, mits daar afspraken over zijn gemaakt.
Maak een duidelijke eindafrekening met openstaande vakantiedagen, uitgesplitst naar wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen. Vermeld het aantal uren, de waarde per uur en eventuele saldooverdracht. Bewaar bewijs, zeker als een werknemer naar een nieuwe werkgever gaat en een verklaring vraagt over resterende wettelijke vakantie uren.
Vakantiedagen Opsparen En Bovenwettelijke Verlofuren
Vakantiedagen opsparen kan vooral bij bovenwettelijke verlofuren interessant zijn, bijvoorbeeld voor een sabbatical of lange reis. Bepaal vooraf of sparen mag, hoeveel dagen maximaal mogen blijven staan en of een bewaartermijn geldt. Zonder limiet kan een hoog saldo bij vertrek grote problemen oplevert voor de werkgever.
Registreer alle verlofuren per soort: wettelijke verlofdagen, bovenwettelijke vakantie uren en eventuele andere soorten vakantiedagen. Spreek ook af wat er gebeurt bij collectieve vakantie, een verplichte vrije dag zoals goede vrijdag, of bijzondere verlofvormen. Bij het opnemen van bijzonder verlof mag een werkgever enkel bovenwettelijke dagen inhouden, met instemming van de werknemer.
Verlof Opnemen: Procedures En Bezwaren
Een werknemer vraagt verlof opnemen aan volgens de regels in arbeidsovereenkomst, cao of personeelshandboek. In principe moet de werkgever instemmen met verlof op te nemen op het gewenste moment, tenzij zwaarwegende bedrijfsbelangen zich daartegen verzetten. De werkgever moet meestal binnen twee weken bezwaar maken; gebeurt dat niet, dan staat de vakantie doorgaans vast.
Heeft de werkgever eenmaal geweigerd, motiveer dan schriftelijk waarom opname grote problemen oplevert. Denk aan minimale bezetting of piekdrukte. Duidelijke afspraken hierover voorkomen discussie tussen wettelijke en bovenwettelijke dagen, vooral als andere afspraken gelden voor piekperiodes.
Bovenwettelijke Verlofuren Tijdens Ziekte
Tijdens ziekte bouwt een werknemer altijd wettelijke vakantiedagen op, dit is wettelijk geregeld. Een zieke werknemer behoudt dus wettelijk recht op wettelijke vakantiedagen. Bovenwettelijke vakantiedagen worden niet automatisch opgebouwd tijdens ziekte, tenzij dit expliciet is afgesproken in de arbeidsovereenkomst of cao.
Een werknemer kan in overleg met de werkgever bovenwettelijke vakantiedagen opnemen tijdens ziekte, bijvoorbeeld om een vakantie in te lassen tijdens het herstel. De uitzondering hierop of aanvulling hierop moet schriftelijk helder zijn: gelden bovenwettelijke verlofuren tijdens ziekte volledig, gedeeltelijk of niet? Leg dit vast voordat ziekte langdurig wordt.
Praktische Aanpak Voor Werkgevers
Een goed vakantiereglement bevat minimaal:
het voorgeschreven aantal vakantiedagen;
het onderscheid tussen wettelijk en bovenwettelijk verlof;
regels voor aanvragen, weigeren en bezwaar maken;
afspraken over bovenwettelijke vakantiedagen uitbetalen;
vervaldata voor wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen;
afspraken over ziekte, collectieve vakantie en verplichte vrije dag.
Implementeer daarnaast digitale verlofregistratie. Volgens AWVN is het onderscheid tussen wettelijke en bovenwettelijke rechten essentieel door de verschillende termijnen. Communiceer vervalregels jaarlijks en persoonlijk. Zo weten werknemers waar hun vrije dagen staan, en voorkom je claims over openstaande vakantiedagen.
Conclusie
Bovenwettelijk verlof geeft flexibiliteit, maar vraagt om duidelijke afspraken. Leg vast hoeveel vakantiedagen werknemers krijgen, welke dagen wettelijke zijn en welke bovenwettelijke, wanneer vakantiedagen vervallen en wanneer uitbetalen kan. Controleer vandaag nog je cao, arbeidsovereenkomst en verlofsysteem, zodat verlof geen discussiepunt wordt maar een helder onderdeel van goed werkgeverschap.
