Studeren is een investering in jezelf – maar het is ook een investering die geld kost. Collegegeld, studieboeken, huur, eten, verzekeringen: de kosten lopen snel op. Toch zijn er veel studenten die niet alle tegemoetkomingen en regelingen kennen waar ze recht op hebben. In dit artikel leggen we uit hoe je slim kunt omgaan met studiekosten.

Studiefinanciering: wat zijn je opties?

De studiefinanciering in Nederland bestaat uit meerdere onderdelen. Het studentenreisproduct geeft je recht op gratis reizen met het openbaar vervoer in de week of het weekend. De aanvullende beurs is beschikbaar voor studenten van wie de ouders een lager inkomen hebben – dit is een gift die je niet hoeft terug te betalen als je op tijd afstudeert. Daarnaast kun je een studielening afsluiten via DUO. Let op: dit is een lening die je later moet terugbetalen, maar de rente is relatief laag en de terugbetalingstermijn is lang.

Het nieuwe leenstelsel versus de basisbeurs

Studenten die vanaf september 2023 zijn begonnen met een opleiding hebben weer recht op een basisbeurs. Dit is een vast maandelijks bedrag dat je niet hoeft terug te betalen als je op tijd afstudeert – een aanzienlijk voordeel ten opzichte van de generatie die puur met leningen studeerde. Controleer via de DUO-website wat jouw specifieke situatie is en welke bedragen voor jou gelden.

Slimme manieren om studiekosten te beperken

Tweedehands studieboeken

Nieuwe studieboeken zijn duur – soms meer dan honderd euro per stuk. Koop je boeken tweedehands via platforms als studentenboek.nl, Marktplaats of de Facebook-groepen van je opleiding. Verkoop ze daarna weer door. Een goed boek kan je soms voor een fractie van de winkelprijs vinden.

OV-fiets en reiskosten beperken

Woon je op loopafstand van je instelling? Dan bespaar je direct op reiskosten. Woon je verder weg, overweeg dan om te verhuizen naar een studentenwoning in de studiestad – de besparing op reistijd en reiskosten is vaak groter dan de extra huurkosten.

Studentenkortingen benutten

Met een geldige studentenkaart of het Museumjaarkaart Studenten heb je korting op van alles: musea, theaters, sportscholen, software, streamingdiensten en meer. Veel bedrijven bieden speciale studentenprijzen aan – vraag er altijd naar.

Bijverdienen naast je studie

Bijverdienen is voor veel studenten noodzaak en tegelijk een waardevolle leerschool. Let wel op de inkomensgrens: als je studiefinanciering ontvangt, mag je een bepaald bedrag per jaar bijverdienen zonder dat dit gevolgen heeft voor je beurs. In 2025 lag die grens op ruim 16.000 euro bruto per jaar. Check jaarlijks de actuele grens op de DUO-website.

Populaire bijbanen voor studenten zijn horeca, retail, bezorging, bijles geven, freelance werk (schrijven, design, programmeren) en studentassistentschappen aan de universiteit. Een bijbaan die aansluit bij je studie is extra waardevol voor je cv.

Belastingteruggave als student

Als student heb je vaak recht op belastingteruggave. Als je werkt betaal je loonheffing, maar door de heffingskortingen (zoals de arbeidskorting en de algemene heffingskorting) heb je vaak recht op een teruggave bij de jaarlijkse aangifte. Veel studenten doen geen aangifte en laten zo geld liggen. Een aangifte via de app van de Belastingdienst duurt vaak niet meer dan 15 minuten.

Schulden voorkomen: het budgetplan

Maak voor jezelf een maandbudget: wat zijn je vaste lasten (huur, verzekeringen, collegegeld gedeeld door 12), wat zijn je variabele kosten (eten, uitjes, kleding) en wat komt er maandelijks binnen via beurs, bijbaan en eventuele bijdrage van ouders? Wie zijn geld bewust bijhoudt, loopt minder snel het risico op een onbeheersbare studieschuld.

Studeren is de basis voor je toekomst. Wie slim omgaat met zijn financiën tijdens zijn studie, begint zijn carrière met een betere financiële positie – en dat betaalt zich de rest van zijn leven terug.